|
Wat
is
het?
De
medische
definitie van
jeuk is ‘de sensatie in de huid die uitlokt tot krabben’ en is een van
de meest voorkomende huidklachten. Jeuk kan varieren tot lichte jeuk
bij
milde irritatie van de huid tot een heftige, allesbeheersende toestand
die normaal leven zo goed als onmogelijk maakt.
Hoe
ontstaat
het?
Het
precieze
proces
in de
huid dat jeuk veroorzaakt is nog niet volledig ontrafeld. Wel weten wij
dat bij jeuk specifieke ‘jeukzenuwen’ in de huid worden geprikkeld. De
uiteinden van deze zenuwen zijn gelegen op de grens van de opperhuid en
de lederhuid. De zenuwen kunnen worden geactiveerd door bepaalde
eiwitten
zoals histamine, neuropeptiden en prostaglandinen. Deze stoffen komen
vooral
vrij bij ontstekingen van de huid. Het is dus niet verwonderlijk dat de
meeste ontstekingen van de huid in meer of mindere mate gepaard gaan
met
jeuk.
Welke
oorzaken
van
jeuk
zijn er?
Er zijn
zeer
veel
oorzaken
van jeuk. Sommige oorzaken komen algemeen voor en andere zijn weer zeer
zeldzaam.
Bij de
meeste
vormen
van
jeuk is de oorzaak duidelijk en niet van groot medisch belang (maar wel
lastig voor de tijd dat het duurt…) Duidelijke, kortdurende en veel
voorkomende
oorzaken zijn bijvoorbeeld muggenbeten en brandnetelprikken.
Andere
zeer
duidelijk
aanwijsbare
oorzaken, die langduriger jeuk opleveren zijn bijvoorbeeld
Wanneer
de
oorzaak
van de
jeuk
niet direct duidelijk is, maar steeds op één bepaalde
plaats
gelocaliseerd is (bijvoorbeeld rond de anus of op het behaarde hoofd)
zijn
er voor de arts vaak voldoende aanknopingspunten om op korte termijn en
soms met beperkt aanvullend onderzoek de veroorzaker van de jeuk op te
sporen.
Moeilijker
wordt
het
wanneer
jeuk
langere
tijd blijft bestaan zonder dat een duidelijke, zichtbare
oorzaak
aanwezig is. De huisarts, en in latere instantie de huidarts, zal
proberen
de oorzaak op te sporen, vooral wanneer deze vorm van jeuk langere tijd
blijft bestaan.
Wanneer
de
gehele
huid
jeukt
zal de arts onderzoeken of er sprake is van een inwendige oorzaak.
Voorbeelden zijn:
Eenvoudig
onderzoek
van
bloed
en ontlasting kan dan de oorzaak aan het licht brengen.
Andere
bekende
oorzaken
van jeuk die over de gehele huid voorkomt zijn:
- geneesmiddelen
Deze kunnen als
bijwerking
jeuk veroorzaken. Uw arts zal dus ook altijd willen weten welke
geneesmiddelen
u regelmatig gebruikt.
- psychische
factoren
Stress
kan
bestaande
jeuk
sterk verergeren en het risico bestaat dan dat een vicieuze cirkel
ontstaat:
stress verergert de jeuk, die jeuk kan weer aanleiding zijn tot meer
stress,
die op zijn beurt weer leidt tot verergering van de jeuk etc. etc.
De
behandeling
van
de jeuk
is
afhankelijk van de oorzaak. Schimmelinfecties en parasieten kunnen
relatief
eenvoudig worden uitgeschakeld. Andere vormen van jeuk reageren vaak
goed
op verkoelende crèmes en mentholgel. Ernstiger vormen van jeuk
kunnen
worden onderdrukt met corticosteroïdcrèmes en soms door
antihistaminica.
Wanneer de voorgeschreven medicijnen onvoldoende effectief zijn is
nieuw
onderzoek naar de oorzaak van de jeuk aangewezen.
|
|
|